Op 4 en 5 mei herdenken we in Nederland de slachtoffers en vieren we de vrijheid. Deze leestips laten leerlingen nadenken over alle aspecten van oorlogssituaties en leven in vrijheid.


Oorlog, verzet en vluchten zijn thema’s waar we het hele jaar aandacht voor hebben in onze bibliotheek. Op de website van de mediatheek kun je volgen wat de nieuwste boeken zijn, themalijsten bekijken en de catalogus raadplegen.

Hieronder lees je de persoonlijke aanbevelingen van Monique Elsinga bij de aangeraden boeken uit de laatste nieuwsbrief.

““Iedere oorlog is anders, iedere oorlog is hetzelfde.”ft een einde.”

Elin, Joas en Zoë zijn drie jongeren die een heel normaal leven leiden. Maar dat verandert plotseling wanneer er oorlog uitbreekt. Elin raakt gescheiden van haar ouders en moet zich zien te redden in een wereld die nooit meer hetzelfde zal zijn. Joas sluit zich aan bij het leger en realiseert zich langzaamaan dat niets is wat het altijd leek. En zijn zus Zoë zoekt naar manieren om zich te verzetten tegen het geweld en de leugens, maar dat is niet zonder gevaar.

Dit verhaal speelt zich af in fictieve landen, waarbij de lezer de ruimte heeft om zelf vergelijkingen met de actualiteit en heersende regimes te maken. Een universeel oorlogsverhaal, dat volgens herkenbare lijnen verloopt. Het gaat om macht en prestige, waarbij wantrouwen en angst worden gevoed. De bevolking wordt tegen elkaar opgezet aan de hand van onjuiste berichtgeving. Mirjam Mous heeft er een toegankelijk en spannend verhaal van gemaakt, met veel cliffhangers, zoals we dat van haar gewend zijn (‘Boy 7’ staat elk jaar in onze top 10).

Aanrader voor leerlingen in de eerste helft van onderbouw, die willen lezen over de mechanismen van een oorlog.

“De hoop zal nooit sterven zolang de citroenbomen bloeien.”

Salama is tijdens de oorlog in Syrië haar familieleden kwijtgeraakt. Noodgedwongen werkt ze nu als chirurg in het ziekenhuis. Ze wil haar landgenoten helpen, maar tegelijkertijd wil ze haar zwangere schoonzus in veiligheid brengen door te vluchten naar Europa. Dat heeft ze haar gearresteerde broer beloofd. Terwijl de oorlog zijn dieptepunt bereikt, laat de activistische Kenan haar zien dat ze nog steeds kan dromen van een mooie toekomst. Gaat hen dat lukken?

Hoe ga je om met verlies, oorlogstrauma en onverwerkt verdriet? Dit boek laat zien dat onder alle omstandigheden mensen verschillend reageren. Salama wil niets liever dan blijven in het land waarin ze is opgegroeid. De liefde die zij voor Syrië voelt wordt prachtig beschreven en staat in schril contrast tot de gruwelijkheden van de burgeroorlog.
Het verhaal van Salama geeft vluchtelingen uit Syrië een gezicht en dat is waardevol in de maatschappelijke discussie die we op school en thuis voeren over mensen op de vlucht.

Beste Boek voor Jongeren 2023 in de categorie vertaald werk. Aanrader voor de derde klas.

 

“Het was makkelijker geweest als ze om me hadden kunnen rouwen.”

Groot-Brittannië, 1919. Nadat hij is thuisgekomen van het front kan Henry Bennett niet meer aarden in het leven van voor de oorlog. Hij voelt zich onthecht van zijn omgeving, lijdt aan survivor’s guilt, hallucinaties en nachtmerries. Daarom besluit hij terug te keren naar de Belgische frontstreek. Maar Ieper is niet meer de plek die hij in 1917 achterliet. De Belgen willen hun stad weer opbouwen en de eerste toeristen bezoeken de streek terwijl de gesneuvelden worden herbegraven.

Heel knap hoe de schrijfster woorden weet te vinden voor emoties en omstandigheden die wij ons niet kunnen voorstellen. Maarten de Rijk op TZUM: “Aline Sax trekt je als lezer zó diep mee het slijk van de loopgraven in, dat je de modder en het bloed van de Slag bij Passendale uit je ogen moet wrijven. De angst, de ontreddering en het trauma van de frontsoldaat worden tastbaar’’. Maar er is veel meer. Henry Bennett heeft onder de onmenselijke omstandigheden iets gedaan waarvoor hij boete wil doen. Dat verhaal geeft het boek een plottwist die hard binnenkomt. Alle spelers in dit historische drama worden benoemd en dat maakt het een rijk en goed gedocumenteerd verhaal.

Absolute aanrader vanaf de 4e klas.

“De derde Norn: Weet jij, hoe dit wordt?”

Georg, Klara en Lore groeien op in het Derde Rijk, waar ze zich laten meevoeren door de heersende nazi-ideologie. Terwijl Klara en Lore overtuigd Hitler-aanhangers zijn en voor het Lebensbornproject gaan werken, probeert Georg zijn tijd als soldaat ongeschonden door te komen. Ze weten niet dat drie Nornen zich bemoeien met hun leven. Deze schikgodinnen spelen met het lot van deze mensenkinderen en grijpen regelmatig in om hun wrede ideeën werkelijkheid te laten worden.

Liefde is van alle tijden, dus ook van het Derde Rijk. Bij de drie personages in dit boek draait het om een hartstochtelijke verliefdheid, het houden van een man vanwege zijn gewenste nazi-normen en de liefde voor Jezus. Nazi-gedachten associëren wij niet met liefde en juist dat maakt dit boek zo fascinerend en soms ook schurend. Daarnaast wordt het hier en daar luchtig gemaakt door de humor van de schikgodinnen: “Wat waren we jong. Ach, die heksensabbatten! Kom daar eens om, heden ten dage”.

Een aanrader voor liefhebbers van intertekstualiteit. Er zijn veel verwijzingen naar beeldende kunst, literatuur, filosofie en muziek.
Aanrader voor de tweede helft van de bovenbouw.